BLOG

Gül Budaması Nasıl Yapılır?

Hem İslam hem Türk Bahçelerinin sembolü, geleneksel ve amatör bahçelerimizin de vazgeçilmezidir güller… Boduru, sarılıcısı, baston formlusu, katmerlisi… Güller, farklı form ve fonksiyonlarla bahçelerimizde; ama en büyük ortak özelliği renkli çiçekleriyle hele bir de kokulu bir türüyse yaşattığı duysal şölen…

Bahçe ve balkonlarımızın renk kaynağı bitkilerin başında gelen gül bitkisi, yerli, ithal; bodur, baston, minyatür, sarılıcı, pendula formlu gibi bir çok form ve fonksiyonda karşımıza çıkmaktadır.

Gülün bu kadar yaygın olmasının başında hem İslamiyette gülün değer sahibi olması hem de Türk bahçelerinde çok yaygın kullanılmasıdır. Yoksa kolay yetişmesiyle bir ilgisi yoktur ki aksine, gül bitkisini yetiştirmek zahmetlidir ve bilgi ister.

Gülün bakımı iyi yapılmadığında, özellikle doğru zamanda doğru teknikle budanmadığında çekiciliğini sağlayan çiçekleri sağlıklı ve bol sayıda olamayacaktır.

Bu nedenle size gül budamanın inceliklerinden bahsetmek istiyorum. Unutmayın; bahçenizi ya da balkonunuzu duysal bir şölene çevirmesini istiyorsanız, bu masum görünen dikenli çalılarımızı doğru zamanda doğru teknikle budamamız şart.

 

GÜL BUDAMANIN ESPRİSİ

- Gül bitkisi bir çok sürgün verir ve bu sürgünler birbiriyle rekabete girer. Eğer budama işlemi yapılmazsa küçük, az sayıda bakımsız çiçek elde ederiz.

  • Budamanın 2 önemli mantığı vardır: bunlardan ilki birbiriyle rekabete giren dalları seyreltmek ve bitkinin enerjisini daha az sürgüne dağıtmasını sağlayarak daha güzel ve sağlıklı çiçek almaktır. İkincisi ise bitkide güzel form yakalamaktır, ki bu formun vazo biçiminde olması uygundur.
  • Güller budanmadığında kötü bir çalı formuna girer. Hem birbiriyle rekabete giren dalları alıp hem ışık geçirgenliğini sağlamalı; bir yandan da genel anlamda bitkinin sağlıklı ve dengeli bir forma girmesini sağlamalıyız.
  • Kış mevsiminden çıktığımız şu günlerde, soğuktan zarar görmüş dallarımız varsa, onları zarar gören yerin bi kaç cm altından keserek çıkarmalıyız.

 

BUDAMA NASIL YAPILIR

- Öncelikle budama işlemi için ekipmanlarınızı hazırlamalısınız; bunların başında deri bir bahçıvan eldiveni, kısa ve uzun olmak üzere 2 gül budama makası ve kalın dallar için testere gereklidir.

  • Çok yıllık sürgünün üstünde çok sayıda yeni sürgün var ise bu yeni sürgünleri tek, en fazla 2 tane kalacak şekilde budamalıyız. Budama yaparken ve budanacak dalları seçerken biraz önce bahsettiğim gibi; ışığın geçirgenliği, bitkinin genel formunun sağlanması gibi kriterlere göre budama için doğru sürgünleri seçmemiz gerekiyor. Bıraktığımız genç sürgünden ise en azından 2 göz kalmasına dikkat etmemiz gerekiyor.
  • Yaşlı dal ile genç dal arasında çatal bırakmak gül bitkisi için güç kaybına sebep olacaktır. Bu nedenle; yaşlı sürgün, çatal oluşmayacak şekilde budanmalı, böylelikle bitki enerjisine sadece kökten genç sürgüne iletmesi sağlanmalıdır.
  • Budama işlemi yaptığınızda dalda beyaz renk görmelisiniz. Koyu bir renk görüyorsanız muhtemelen dal soğuktan veya başka nedenle zarar görmüştür. Beyaz renge ulaşana kadar budama işlemine devam edilmelidir.
  • Gülünüz aşılı ise ve aşı noktasının altından yeni sürgünler var ise bu yeni sürgünler dipten budanmalı ki yine aşılı genç sürgünlerin enerjisi paylaşılmasın.
  • Budama işlemi yaparken dışarıya doğru bakan göz tercih edilmelidir. Çünkü yeni sürgün en üstteki gözden gelir ve içeriye doğru değil dışarıya doğru yeni sürgün vermesini istediğimiz için, başka bir deyişle vazo formunu kaybetmemek için dışarıya doğru bakan gözün üstünden, en fazla 6 mm kalacak şekilde 45 derece açıyla budama işlemini yapmamız gerekmektedir.
  • Budama işleminden sonra tırnak kalmamasına da dikkat etmelisiniz.
  • Budama makası yukarıdan aşağıya doğru tutulmalıdır. Aksi halde budama sırasında sürgüne zarar verebilirsiniz.

 

SERT BUDAMA

Toprak hizasından itibaren 20-30 cm ve 3-4 göz kalacak şekilde yapılan budama şeklidir.

Yaşlı gül bitkilerine ve az sayıda bakımsız gül verenlere uygulanır.

Her gül çeşidi için uygun bir budama şekli değildir. Bodur güllere ve yediveren türü güllere uygulayabilirsiniz.

 

ORTA BUDAMA

Toprak hizasından itibaren 50-60 cm ve 5 ila 10 adet arası sürgün kalacak şekilde budama gerçekleştirilir.

Yılda bir kez budanan güller için ve bir çok gül türü için uygun olan bir budama şeklidir.

Sert budamaya göre daha çok sayıda fakat daha az gösterişli gül elde edilcektir.

 

HAFİF BUDAMA

Dikimden sonraki ilk yıl hafif budama yapılması daha uygundur. Genç sürgünlerin uçlarından, en fazla 1/3 oranında budama işlemi yapılmalıdır.